Hürmüz’de gerilim tırmanıyor: İki gemi daha saldırıya uğradı, ABD’den İran’a yeni baskı!

Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği, iki geminin daha saldırıya uğramasının ardından cuma günü neredeyse durma noktasına geldi. ABD ise İran’a yönelik ekonomik baskıyı artıracağını açıkladı.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin devlet haber ajansı WAM, Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi’ne (ADNOC) ait iki geminin perşembe akşamı Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri sırasında saldırıya uğradığını bildirdi. BAE yönetimi saldırılardan İran’ı sorumlu tuttu. İran tarafından ise konuya ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.

Gemi takip şirketi Kpler’in verilerine göre perşembe günü boğazdan yalnızca 9 gemi geçti. Bu sayı çarşamba günü 5 olarak kaydedilirken, ağustos ayı günlük ortalaması 12 gemi seviyesinde bulunuyor. Cuma günü erken saatlerde ise takip sistemlerinde herhangi bir gemi geçişi görülmedi.

Bazı gemilerin transponderlerini kapatarak takip sistemlerinde görünmeden geçiş yapabileceği belirtilirken, savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günde 130’dan fazla geminin geçtiği hatırlatıldı.

Risk istihbaratı şirketi Verisk Maplecroft’un Orta Doğu analisti Torbjorn Solvedt, İran’ın boğazdaki deniz trafiğini kısıtlama kapasitesinin müzakerelerdeki en önemli kozlarından biri olduğunu değerlendirdi.

ABD’den İran’a yeni ekonomik yaptırım mesajı

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Washington’ın İran’a yönelik deniz ablukasını uzun süre devam ettirebilecek askeri kapasiteye sahip olduğunu söyledi.

Hegseth, ABD donanmasının bölgedeki varlığını sürdürebileceğini ve gemilerin rotasyon yöntemiyle değiştirilerek ablukanın devam ettirilebileceğini belirtti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise İran üzerindeki ekonomik baskının daha da artırılacağını açıkladı. Bessent, gelecek hafta İran’a yönelik daha önce görülmemiş ölçekte ekonomik izolasyon tedbirlerinin duyurulacağını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın ise savaşın ekonomik etkileri ve yükselen akaryakıt fiyatları nedeniyle iç politikada baskı altında olduğu belirtiliyor.

Hürmüz’de geçişlere İran şartı

İran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari gemi trafiğine açılması için bazı şartların yerine getirilmesini talep ediyor. Tahran yönetimi ekonomik yaptırımların kaldırılmasını ve dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılmasını istiyor.

İran parlamentosundaki bir komite tarafından perşembe günü kabul edilen boğaz planında ise ABD, İsrail ve diğer “düşman” ülkelerin gemi ve ekipmanlarının geçişinin yasaklanması öngörülüyor.

Washington, İran ile Umman arasında ticari deniz taşımacılığının yeniden başlatılmasına yönelik anlaşmaya varılması halinde ablukanın kaldırılabileceğini daha önce açıklamıştı.

Petrol arzında daralma endişesi

Hürmüz Boğazı’ndaki krizin küresel enerji piyasalarına etkisi de sürüyor. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 87 dolara, ABD Batı Teksas türü ham petrolün fiyatı ise 81 dolara yükseldi.

Savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu.

Öte yandan Hindistan’ın Rus petrolüne bağımlılığı temmuz ayında rekor seviyeye yükselirken, Asya’daki rafinerilerin Hürmüz’deki belirsizlik nedeniyle bu hafta ABD’den daha fazla ham petrol aldığı bildirildi.

İran’ın bölgedeki gerilimi artırması ve Yemen’de İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’daki bir Saudi Aramco rafinerisini İHA’larla hedef aldığı yönündeki haberler, çatışmanın daha geniş bir bölgeye yayılabileceği endişelerini de artırdı.

Kaynak: Reuters