Demokrasi Tarihinin Kara Günü: Başbakan Adnan Menderes'in İdamının Üzerinden 65 Yıl Geçti

27 Mayıs 1960 askeri darbesiyle iktidardan uzaklaştırılarak Yassıada'da yargılanan Demokrat Parti (DP) lideri ve dönemin Başbakanı Adnan Menderes'in idam edilişinin üzerinden 65 yıl geçti. 17 Eylül 1961'de İmralı Adası'nda idam edilen Menderes'ten bir gün önce, 16 Eylül'de dönemin bakanları Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan da darağacına gönderilmişti.

1899 yılında Aydın'da doğan Menderes, Milli Mücadele yıllarında Ay-Yıldız direniş örgütünün liderleri arasında yer alarak vatan savunmasında görev yaptı ve İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı. Bizzat Atatürk'ün talimatıyla 1931 seçimlerinde milletvekili seçilen Menderes, aynı dönemde Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi.

7 Ocak 1946'da Demokrat Parti'nin kurulmasıyla siyasi hayatında yeni bir sayfa açılan Menderes, partisinin 14 Mayıs 1950'de yüzde 53 oy alarak iktidara gelmesiyle Başbakanlık koltuğuna oturdu. Menderes, 1954 seçimlerinde ise oy oranını yüzde 56'ya yükselterek iktidarını perçinledi.

Menderes'in 10 yıllık başbakanlığı döneminde Türkçe ezan zorunluluğu kaldırılarak dini hayat üzerindeki kısıtlamalar hafifletildi. Tarımda makineleşme hızlanırken; karayolları, ulaşım, baraj ve enerji yatırımlarına büyük ağırlık verildi. Türkiye bu dönemde Kore Savaşı'na asker göndererek 1952 yılında NATO'ya tam üye oldu.

Kıbrıslı Rumların kurduğu EOKA terör örgütüne karşı adadaki gelişmeleri yakından takip eden Menderes, 17 Şubat 1959'da Kıbrıs görüşmeleri için İngiltere'ye giderken Londra yakınlarında uçağının düşmesi sonucu 14 kişinin hayatını kaybettiği kazadan sağ kurtuldu ve tedavisi sonrası müzakerelere bizzat katıldı.

Menderes ve DP yöneticilerinin 27 Mayıs darbesinin ardından kurulan Yassıada mahkemelerinde yargılanıp idam edilmeleri, Türkiye'nin demokrasi tarihine derin bir yara olarak kazındı. 11 Nisan 1990'da TBMM tarafından çıkarılan kanunla itibarları iade edilen Menderes ve arkadaşlarının naaşları, İstanbul Vatan Caddesi'ndeki anıt mezara taşındı.

Kaynak: A Haber