NASA uyardı: Görevi biten uzay aracı kontrolsüz şekilde Dünya’ya düşüyor
11.03.2026 - Çarşamba 09:01
NASA’nın 2012’de fırlattığı ve görevi 2019’da sona eren Van Allen Probe A uzay aracının bu hafta Dünya atmosferine kontrolsüz şekilde girmesi bekleniyor. NASA araştırmacıları, aracın büyük kısmının yanacağını ancak bazı parçaların yere ulaşma ihtimalinin bulunduğu konusunda uyardı.
ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin (NASA) yıllar önce fırlattığı bir uzay aracının Dünya atmosferine kontrolsüz şekilde geri dönmesi bekleniyor. İlk tahminlere göre yaklaşık 600 kilogram ağırlığındaki Van Allen Probe A, atmosfere girebilir.
NASA, uzay aracının büyük bölümünün atmosfere giriş sırasında yüksek sıcaklık nedeniyle yanarak parçalanacağını belirtti. Ancak bazı bileşenlerin tamamen yok olmayarak yeryüzüne ulaşma ihtimali bulunduğu ifade edildi.
Ajansın açıklamasına göre uzay aracından düşecek bir parçanın bir insana zarar verme olasılığı yaklaşık 4 bin 200’de 1 olarak hesaplandı. Uzmanlar bunun düşük bir risk olduğunu vurgulasa da geçmişteki bazı uzay enkazı olaylarına kıyasla daha yüksek bir ihtimal olarak değerlendirdi.
Uzay izleme şirketi LeoLabs’te görev yapan uzman Darren McKnight, geçmişte atmosfere giren bazı uzay araçlarında bu ihtimalin bin’de bir seviyesine kadar çıkabildiğini, buna rağmen herhangi bir olay yaşanmadığını söyledi.
Van Allen Probe A, 2012 yılında ikiz uzay aracıyla birlikte fırlatılmıştı. Görevi, Dünya’nın manyetik alanında hapsolmuş yüksek enerjili parçacık kuşaklarını incelemekti.
Bu kuşaklar, Dünya’yı kozmik radyasyon, güneş fırtınaları ve Güneş’ten gelen yüklü parçacık akımlarına karşı koruyan önemli bir kalkan görevi görür. NASA aracın görev süresince, radyasyon kuşaklarının davranışı hakkında önemli bilimsel keşifler yapılmasını sağladı.
Araştırmacılar ayrıca yoğun güneş aktiviteleri sırasında oluşabilen geçici üçüncü radyasyon kuşağına dair ilk verileri de bu görev sayesinde elde etti.
Uzay aracının görevi 2019 yılında yakıtının tükenmesiyle sona erdi. NASA başlangıçta aracın 2034 yılına kadar yörüngede kalacağını öngörüyordu.
Ancak son yıllarda Güneş’teki faaliyetlerin beklenenden daha güçlü olması, üst atmosferdeki sürtünmeyi artırdı. Bilim insanları 2024’te Güneş’in güneş maksimumu evresine ulaştığını doğruladı. Bu durum uzay aracının yörüngesini beklenenden daha hızlı kaybetmesine neden oldu.
NASA, görevin başından itibaren aracın kullanım ömrü sonunda atmosfere girerek yanması planını benimsemişti. Bu yöntem, kontrolsüz şekilde yörüngede kalabilecek uzay enkazının aktif uydular veya Uluslararası Uzay İstasyonu ile çarpışma riskini azaltmayı amaçlıyor.
İlk tahminlere göre yaklaşık 600 kilogram ağırlığındaki Van Allen Probe A, Salı akşamı atmosfere girebilir. NASA ve ABD Uzay Kuvvetleri’nin yaptığı hesaplamalara göre aracın atmosfere girişinin TSİ’ye göre Çarşamba gece saatlerine denk gelen bir zaman diliminde, yaklaşık 24 saatlik bir belirsizlik payıyla gerçekleşmesi öngörülüyor.
2024 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan atılan bir parça, atmosfere girdikten sonra tamamen yanmayarak ABD’nin Florida eyaletinde bir evin çatısını delmişti.
Uzmanlara göre atmosfere giren uzay enkazlarının bir kısmının yeryüzüne ulaşması aslında sanılandan daha sık yaşanan bir durum. Araştırmacılar, her hafta ortalama bir roket gövdesi ya da uydu parçasının atmosfere girerek yere ulaşabildiğini belirtiyor.
