ABD'den yapay zeka yarışı mesajı: Ortaklar taraf seçmek zorunda kalabilir!
17.08.2026 - Pazartesi 10:43
ABD, Çin ile yürüttüğü yapay zeka rekabetinde müttefikleri ve ortaklarını daha net bir tercih yapmaya zorlamaya hazırlanıyor. Washington'ın, Çin öncülüğündeki rakip girişimlere katılan ülkelerin ABD'nin liderliğindeki yapay zeka koalisyonundan dışlanabileceği mesajını vermesi bekleniyor.
Reuters'ın ulaştığı ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak mektuba göre Washington, yapay zeka modelleri, çipler ve kritik mineraller alanlarında işbirliği yaptığı ülkelere, Çin'in öncülük ettiği benzer oluşumlara katılmamaları yönünde uyarıda bulunacak.
Mektubun, ABD'nin yapay zeka alanındaki işbirliğini güçlendirmek amacıyla hazırladığı "AI Opportunity Statement" metnine imza atan 35 ülkeye gönderilmesi planlanıyor.
ABD'nin geçen yıl başlattığı Pax Silica girişimine yaklaşık 24 ülke katıldı. Japonya, Avustralya ve Güney Kore'nin yanı sıra kritik mineraller açısından önem taşıyan Kazakistan da bu oluşumun üyeleri arasında bulunuyor.
Ancak Kazakistan'ın aynı zamanda Çin'in öncülüğündeki yapay zeka girişimine de katılması Washington'da endişeye yol açtı. Kazakistan, şu ana kadar her iki oluşumda da yer aldığı bilinen tek ülke konumunda.
Taslak mektupta, ülkelerin yapay zeka konusunda "bilinçli bir tercih" yapmaları gerektiği vurgulanırken, ABD'nin girişimine üyeliğin yalnızca sembolik bir katılım olmadığı mesajı veriliyor.
Washington'ın bu politikayla Çin'in gelişmiş yapay zeka teknolojileri için ihtiyaç duyduğu kritik minerallere, çiplere ve diğer kaynaklara erişimini sınırlamayı hedeflediği belirtiliyor.
Çin de rakip yapay zeka oluşumu kurdu
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, temmuz ayında ABD'nin yapay zeka alanındaki etkisine alternatif oluşturmayı amaçlayan Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü'nü hayata geçirdi.
Pekin yönetimi, özellikle açık ağırlıklı yapay zeka modellerini öne çıkararak ABD merkezli şirketlerin teknoloji alanındaki hakimiyetine alternatif oluşturmayı hedefliyor.
ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabeti, Çin'in açık ağırlıklı yapay zeka modellerinin son dönemde hızla gelişmesiyle yeni bir aşamaya girmiş durumda. Bu modellerin, OpenAI ve Anthropic gibi ABD merkezli şirketlerin geliştirdiği kapalı sistemlerle arasındaki farkı azaltması Washington'ın endişelerini artırıyor.
ABD yönetimi ayrıca yapay zeka sistemlerinin giderek daha gelişmiş yetenekler kazanmasının, teknoloji yarışının ekonomik boyutun yanı sıra güvenlik ve askeri açıdan da önemini artırdığı görüşünde.
"İki tarafı birden seçemezsiniz"
Pax Silica girişimi, ABD'nin müttefikleriyle yapay zeka, yarı iletkenler ve kritik mineraller alanında ortak projeler geliştirmesini ve Çin gibi rakiplere olan bağımlılığın azaltılmasını amaçlıyor.
Kritik mineraller konusunda Çin'in sahip olduğu güçlü konum da rekabetin önemli başlıklarından biri. Pekin yönetimi, daha önce bu mineraller üzerindeki hakimiyetini ABD ile yaşanan ticaret gerilimlerinde bir koz olarak kullanmıştı.
ABD'li yetkililer, hazırlanan mektupla ülkelerin aynı anda hem Washington'ın hem de Pekin'in teknoloji ekosisteminde yer almasının mümkün olmadığının açık şekilde ortaya konulacağını belirtiyor.
ABD'li bir yetkili, "İki tarafı birden seçemezsiniz" yaklaşımının Washington'ın mesajının temelini oluşturduğunu ifade ederek, Çin'in yapay zeka alanındaki rakip vizyonunu destekleyen bir girişime katılan bir ülkenin ABD tarafından güvenilir ortak olarak görülmesinin zorlaşacağını söyledi.
Çin'in Washington Büyükelçiliği ise teknoloji ve ticaret konularının siyasallaştırılmasına karşı olduklarını belirterek, bu tür adımların küresel yapay zeka gelişimini olumsuz etkileyebileceği değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: Reuters




