ABD yeni saldırılar düzenledi, İran Hürmüz Boğazı’nı kapattı

ABD, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir gemiyi vurmasının ardından İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını açıkladı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), devlet medyasına yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını ve ABD’nin “saldırganlığına” sert karşılık verileceğini duyurdu.

ABD saldırılarından saatler sonra IRGC, Ürdün’deki bir ABD üssünü vurduğunu açıkladı. Aynı zamanda Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt ve Bahreyn’in de İran tarafından fırlatılan füze ve İHA saldırılarına karşı önlem aldığı bildirildi.

Gelişmeler, hafta başında üç ticari tankerin saldırıya uğramasının ardından ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların yaşanmasının ardından geldi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nda Kıbrıs bayraklı bir gemiye “açık şekilde saldırmasının” ardından bu hafta üçüncü kez İran’ı hedef aldığını açıkladı.

CENTCOM, MV GFS Galaxy isimli geminin makine dairesinde meydana gelen ağır hasar nedeniyle seyrine devam edemediğini ve bir sivil mürettebatın kayıp olduğunu bildirdi.

Açıklamaya göre ABD saldırılarında İran’a ait 140 askeri hedef vuruldu. Bunlar arasında füze ve İHA üsleri, haberleşme ağları ve kıyı gözetleme noktaları yer aldı.

İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO) ise askeri yetkililerden aldığı bilgiye göre gemi mürettebatının gemiyi terk ederek can salına geçtiğini duyurdu.

CENTCOM, X platformunda yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“İran’a, ticari gemilere yönelik önceki saldırılar nedeniyle hesap vermesinin ardından Mutabakat Muhtırası’na bağlılığını gösterme konusunda bir fırsat daha sunuldu ancak bunu yine başaramadı.”

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de bu açıklamayı paylaşarak, “İran kötü bir tercih yaptı. Şimdi bedelini ödüyor.” ifadelerini kullandı.

İran Devrim Muhafızları ise ABD’nin ülkenin güney kıyılarındaki bazı askeri üsleri ve telekomünikasyon kulelerini hedef aldığını açıkladı.

Buna karşılık İran, misillemenin “ilk aşaması” kapsamında Ürdün’deki Prens Hasan Hava Üssü’nü vurduğunu, üssün komuta-kontrol merkezi ile MQ-9 İHA hangarlarının imha edildiğini öne sürdü.

Hürmüz Boğazı kapatıldı

Pazar günü İran devlet medyası, İran’ın onaylamadığı bir rotayı kullandığı belirtilen bir gemiye deniz seyir füzesi atmasının ardından Hürmüz Boğazı’nın ikinci bir emre kadar kapatıldığını duyurdu.

Devrim Muhafızları, geminin yapılan uyarıları dikkate almaması üzerine “uyarı ateşiyle vurulduğunu ve durdurulduğunu” açıkladı.

Ayrıca, ABD’nin boğazın kapatılmasına karşı herhangi bir askeri adım atması halinde bunun “çok sert” şekilde karşılanacağı ve bölgedeki yeni ABD üslerinin hedef alınacağı uyarısında bulunuldu.

İran Meclis Başkanı ve aynı zamanda ABD ile müzakereleri yürüten isim olan Muhammed Bakır Kalibaf, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Tek taraflı anlaşmalar dönemi sona erdi.” ifadelerini kullandı.

Kalibaf, “Size söyledik: Ya sözünüzü tutun ya da bedelini ödeyin. Gerçek kapınızı çalıyor.” dedi.

Tanker saldırıları gerilimi artırdı

Hafta başında üç ticari tanker, ABD’nin Umman karasularını kullanma tavsiyesine rağmen İran’ın güvenli olmadığını söylediği rotadan geçmeye çalışırken saldırıya uğramıştı. İran ise güvenli tek güzergâhın kendi karasularından geçen rota olduğunu savunuyor.

Bu olayların ardından ABD’nin düzenlediği saldırılarda İranlı yetkililere göre 17 kişi öldü, 115 kişi yaralandı. İran da buna Körfez’deki ABD müttefiklerini hedef alan saldırılarla karşılık verdi.

Karşılıklı saldırılar tansiyonu daha da yükseltirken ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın saldırıları nedeniyle ateşkesin fiilen sona erdiğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise ABD’yi anlaşmayı ihlal etmekle suçladı.

Buna rağmen Trump, diplomatik görüşmelerin devam edeceğini ve arabulucuların süreci yeniden canlandırmaya çalıştığını belirtti.

ABD basınına göre İran, Amerikalı yetkililere arabulucular aracılığıyla tanker saldırılarının bir hata olduğunu ve bunun kontrolden çıkan bir iç grubun eylemi olduğunu iletti.

ABD yönetimi ise İran’dan Hürmüz Boğazı’nın uluslararası gemi trafiğine açık olduğunu kamuoyu önünde ilan etmesini ve ticari gemilere yönelik saldırıları durduracağını taahhüt etmesini istedi.

Yeni dini liderden intikam mesajı

Hürmüz Boğazı’nın kapatılması kararı, İran’ın yeni dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in intikam çağrısının ardından geldi.

Babası ve önceki dini lider Ali Hamaney, 28 Şubat’ta ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşının ilk gününde düzenlenen hava saldırısında hayatını kaybetmiş, cuma günü doğduğu şehir Meşhed’de toprağa verilmişti.

Devlet televizyonunda yayımlanan açıklamasında Mücteba Hamaney, intikamın “milletin iradesi” olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Şehit liderimizin ve bu iki savaşta hayatını kaybeden tüm şehitlerin kanını, suçlu ve rezil katillerden almaya söz veriyoruz.”

“Bu mesele benim ya da diğer yetkililerin varlığına bağlı değildir. Biz olsak da olmasak da bu gerçekleşecektir.”

Trump’a yönelik sloganlar

Ali Hamaney’in cenaze törenlerinde çok sayıda kişinin ABD Başkanı Donald Trump’ın öldürülmesini isteyen pankartlar taşıdığı ve sloganlar attığı bildirildi.

Trump ise cumartesi günü yaptığı açıklamada, kendisine yönelik herhangi bir suikast girişimi olması halinde ABD’nin İran’ın “tüm bölgelerini yok edecek ölçüde” karşılık vereceğini söyledi.

The Wall Street Journal ve diğer ABD basın kuruluşları, İsrail’in Washington’a İran’ın Trump’a yönelik yeni bir suikast planı hazırladığına ilişkin istihbarat sunduğunu öne sürdü.

Ancak Trump, İran’ın kendisine yönelik yeni bir plan hazırladığı iddiasını ve bu bilginin İsrail kaynaklı olduğu yönündeki haberleri reddetti.

New York Post’a konuşan Trump, “Ben uzun zamandır İran’ın öldürme listesindeki bir numaralı hedefim.” ifadelerini kullandı.