Avrupalıların sadece yüzde 10’u ABD’yi müttefik olarak görüyor

Yapılan yeni bir araştırma, Avrupa’nın Amerikan “güvenlik garantisine” olan güveninin tarihi bir düşük seviyeye gerilediğini ortaya koydu. 15 ülkede gerçekleştirilen ankete göre, Avrupalıların sadece yüzde 10’u ABD’yi bir müttefik olarak görüyor ve katılımcıların çoğunluğu olası bir saldırı durumunda ABD’nin yardımlarına geleceğinden şüphe duyuyor.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) düşünce kuruluşu tarafından önümüzdeki haftalarda Fransa ve Türkiye’de düzenlenecek kritik G7 ve NATO zirveleri öncesinde yayımlanan rapor, Avrupalıların ABD’ye karşı “derin bir güvensizlik” duyduğunu gösterdi.

Araştırma, birçok Avrupalının Donald Trump görevden ayrıldıktan sonra Washington ile ilişkilerin düzeleceğine inanmasına rağmen, bu süreçte ABD’nin güvenilmezliğine karşı Avrupa’nın savunmasını güçlendirerek kendilerini korumaya giderek daha hazır olduklarını ortaya koydu.

Raporda; ABD başkanının Orta Doğu’daki agresif politikaları, Grönland’a yönelik tehditleri, Avrupa üslerinden asker çekme vaatleri ve NATO’nun geleceğine dair şüpheci yaklaşımının, Avrupa’da pragmatizmi artırdığı belirtildi.

ECFR Kıdemli Politika Uzmanı Jana Kobzová, kıta genelinde Washington’a olan bağımlılığı azaltma konusunda net bir destek olduğunu vurguladı.

Kobzova, Avrupalıların savunma harcamalarını artırmaya giderek daha sıcak baktığını ve bir kriz anında komşu ülkelerin yardıma geleceğine dair çarpıcı bir güven duyduğunu ifade etti. Rapora katkı sağlayan Paweł Zerka ise kamuoyunun daha fazla kendi kendine yetme talebinin, Avrupalı liderlerin güvenlik konusunda daha ileri ve hızlı adım atmaları için bir fırsat penceresi sunduğunu kaydetti.

ABD artık “zorunlu bir ortak” olarak görülüyor

Avusturya, Bulgaristan, Danimarka, Estonya, Fransa, Almanya, Macaristan, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere’de mayıs ayında yapılan anket, katılımcıların ortalama yalnızca yüzde 11’inin ABD’yi müttefik olarak gördüğünü ortaya koydu.

Bu oran altı ay önce yüzde 16, Kasım 2024’te ise yüzde 22 seviyesindeydi. Güncel olarak hakim olan görüş, ABD’nin artık “zorunlu bir ortak” olduğu yönündeyken, Avrupalıların yüzde 13’ü ABD’yi bir rakip, yüzde 12’si ise doğrudan bir hasım olarak nitelendiriyor.

Ankete katılan ülkelerin tamamında çoğunluk, bir saldırı durumunda ABD’nin yardıma geleceğine güvenmiyor. Bulgaristan hariç çoğu ülkede halk, benzer bir senaryoda “en azından bazı Avrupa ülkelerinin” kendilerine yardım edeceğine inanıyor.

Fransa, İtalya, Hollanda ve İsveç gibi büyük aşırı sağ partilerin bulunduğu ülkelerde de bu inanç korunuyor.

Avrupalıların ulusal savunma harcamalarının artırılmasına yönelik desteği geçen yıla göre ortalama yüzde 4 artarken, net bir çoğunluğun bu artışa karşı çıktığı tek ülke İtalya oldu.

Katılımcıların ortalama yüzde 47’si daha yüksek savunma harcamalarını finanse etmek için ortak AB borçlanması fikrini desteklerken, yüzde 35’i buna karşı çıkıyor. Ortak borçlanmaya en güçlü destek Portekiz (yüzde 59), Danimarka (yüzde 56), Hollanda (yüzde 55) ve İspanya’dan geldi.

Avrupa yapımı askeri teçhizata destek yüksek

Ankete katılan hemen her ülkede çoğunluk, ABD askeri teçhizatına olan stratejik bağımlılığın azaltılması gerektiğini düşünüyor.

“Avrupa malı satın al” yaklaşımını destekleyenlerin oranı Danimarka’da yüzde 75, Hollanda’da yüzde 72, İsveç’ve yüzde 70, Portekiz’de yüzde 69, Fransa’da yüzde 66, İsviçre’de yüzde 64, İngiltere ve İspanya’da ise yüzde 62 olarak kayıtlara geçti.

Buna karşılık, daha yüksek ulusal savunma bütçelerini karşılamak için iç kamu harcamalarının kesilmesi fikrine destek oldukça düşük kaldı (yüzde 29). Bu kesintilere karşı muhalefetin en güçlü olduğu ülkeler İtalya (yüzde 63), Avusturya (yüzde 59), Almanya (yüzde 56), İspanya (yüzde 54) ve Danimarka (yüzde 52) oldu.

NATO’nun yerine sadece AB’den oluşan yeni bir savunma mekanizması kurulması fikri de genel olarak karşılık bulmadı.

Bulgaristan dışındaki neredeyse tüm ülkelerde, Trump’ın gidişiyle ABD-Avrupa ilişkilerinin “muhtemelen daha iyiye gideceği” yönündeki görüş hakimiyetini koruyor. Fransa, İspanya, Danimarka, Hollanda ve İsveç’te bu beklenti yüzde 60 veya daha yüksek oranlarda seyrediyor.

Rusya’dan enerji ithalatı ve Ukrayna’nın AB üyeliği

Artan enerji maliyetlerine rağmen, Avrupalıların yüzde 44’ü Rusya’dan yeniden petrol ve gaz ithal etmeye başlamanın “oldukça kötü” veya “çok kötü” bir fikir olduğunu düşünüyor.

Ukrayna’nın AB’ye katılma hedefi ise Avrupa kamuoyunu bölmeye devam ediyor.

Macaristan, Bulgaristan, Avusturya, Almanya ve hatta Kiev’in en güçlü destekçilerinden biri olan Estonya’daki katılımcıların, Ukrayna’nın “mevcut şartlar altında” birliğe kabul edilmesine karşı çıkma eğiliminin, bunu destekleyenlerden daha fazla olduğu görülüyor.